اقتصاد شیراز

در گذشته تجارت در خشكي از طريق هزاران كيلومتر راه‌هاي كاروان‌رو، به طور پيگير و وقفه‌ناپذيري ادامه داشت، در دوران خلفاي عباسي مهم‌ترين راه‌هايي كه شهرها و مراكز مهم را به هم مرتبط مي‌كردند عبارت بودند از:

1- راه مدائن به مكه
2- راهي كه از مدائن به زرنگ يا زرنج در سيستان و بلوچستان كنوني مي‌رفت و از عراق عرب امروز، خوزستان، فارس بم و نرماشير و ايرانشهر امروز (فهرج) عبور مي‌كرد.
3- راهي كه از شهر استخر فارس آغاز مي‌شد و پس از عبور از كرمان و نرما شير و نواحي بلوچستان كنوني ايران و ايالت بلوچستان پاكستان امروز به ساحل رود سند منتهي مي‌شد.
4- راهي كه از بغداد آغاز مي‌شد و از خانقين، قصر شيرين، كرمانشاهان، صحنه، كنگاور، همدان، سوسنگان، ساوه و ري، سمنان و كومش (دامغان) و سرخس امروزي مي‌گذشت و آنقدر امتداد مي‌يافت تا به شهر قديمي آمل در ماوراءالنهر (با شهر آمل طبرستان اشتباه نشود) و كناره رودآقويه دريا (جيحون) مي‌رسيد و از آنجا تا بيكند و بخارا و سپس تا سمرقند رود چاچ و بناكت ادامه مي‌يافت. سپس اين راه همچنان پيش مي‌رفت تا به مرز كشور تركان خراج مي‌رسيد و باز تا نواحي دور افتاده‌اي در تركستان امتداد داشت.
5- راهي كه از مدائن آغاز مي‌شد از كنكاور و دينور مي‌گذشت و به طرف شمال، به مراغه و اردبيل و ورثان و بردعه و تفليس و در بند آهنين در قفقاز ممتد مي‌شد و در شهر دميل- مركز ارمنستان- خاتمه مي‌يافت.
بين مدائن- پايتخت سابق ساسانيان- تانصيبين- مرز سابق روم شرقي- و بين مدائن و بغداد تا شام از كناره فرات نيز راه‌هاي اصلي مهمي وجود داشت. علاوه بر آن بين اغلب شهرها، راه‌هاي فرعي كشيده شده بود.
برگرفته از مجموعه مقالات محمدعلي امام شوشتري مقاله ديوان بريد

موضوعات مرتبط: تاریخ اقتصاد