اقتصاد شیراز

به قلم دکتر سیدوفا مشکوة

در سال‌های اخیر، خبر کشف ذخایر لیتیوم در ایران سرخط بسیاری از رسانه‌های داخلی و بین‌المللی شد و گمانه‌زنی‌های زیادی را درباره تبدیل ایران به یک قطب جدید در اقتصاد جهانی این فلز استراتژیک برانگیخت. لیتیوم به دلیل نقش حیاتی آن در باتری‌های قابل شارژ و خودروهای برقی، به عنوان "نفت قرن بیست و یکم" شناخته می‌شود. این مقاله به بررسی ابعاد مختلف این کشف، از جمله میزان دقیق ذخایر، چالش‌های فنی و اقتصادی پیش رو، و تأثیرات بالقوه آن بر اقتصاد ایران و بازارهای جهانی می‌پردازد.

به قلم دکتر سیدوفا مشکوة

چکیده

اقتصاد مقاومتی به عنوان راهبرد اصلی جمهوری اسلامی ایران در مواجهه با تحریم‌های اقتصادی و فشارهای بین‌المللی، طی سال‌های اخیر به محور اصلی گفتمان اقتصادی کشور تبدیل شده است. این مفهوم که نخستین بار در سال ۱۳۸۹ توسط آیت‌الله خامنه‌ای مطرح گردید، بر ایجاد اقتصادی تاب‌آور، درون‌زا و دانش‌بنیان تأکید دارد که بتواند در برابر شوک‌های بیرونی مقاومت کرده و مسیر رشد و شکوفایی را ادامه دهد. مقاله حاضر با رویکردی تحلیلی، به بررسی مفهوم اقتصاد مقاومتی، پیشینه طرح آن، مؤلفه‌های اصلی، تجارب مشابه در اقتصاد جهان و ارزیابی دستاوردها و چالش‌های اجرای آن در ایران می‌پردازد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که اگرچه اقتصاد مقاومتی توانسته است در دوران تشدید تحریم‌ها از فروپاشی اقتصاد ایران جلوگیری کند، اما تحقق کامل اهداف آن مستلزم اصلاحات ساختاری عمیق، مبارزه جدی با فساد و ایجاد تعادل میان درون‌گرایی و تعامل سازنده با اقتصاد جهانی است.

به قلم دکتر سیدوفا مشکوة

چکیده

هوش مصنوعی به عنوان یکی از فناوری‌های پیشرو قرن بیست و یکم، تحولی شگرف در ساختار و عملکرد بازارهای مالی جهانی ایجاد کرده است. این مقاله با رویکردی تحلیلی به بررسی نقش چندوجهی هوش مصنوعی در مدیریت بازارهای مالی می‌پردازد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که هوش مصنوعی با قابلیت‌های پردازش کلان‌داده، یادگیری ماشین و تحلیل پیش‌بینانه، کارایی بازارها را افزایش داده و امکان مدیریت هوشمندانه‌تر ریسک را فراهم کرده است. کاربردهایی نظیر معاملات الگوریتمی، تحلیل احساسات بازار، کشف تقلب و مشاوره سرمایه‌گذاری خودکار، همگی حاکی از نفوذ عمیق این فناوری در لایه‌های مختلف نظام مالی هستند. با این حال، چالش‌های مهمی مانند عدم شفافیت الگوریتم‌ها، سوگیری‌های داده‌ای، ریسک‌های سیستمی و الزامات نظارتی، ضرورت تدوین چارچوب‌های قانونی منعطف و رویکرد «انسان در چرخه» را ایجاب می‌کند. نتیجه‌گیری مقاله تأکید دارد که آینده بازارهای مالی در گرو ایجاد تعادل هوشمندانه بین نوآوری‌های فناورانه و نظارت دقیق انسانی است.

کلیدواژه‌ها: هوش مصنوعی، بازارهای مالی، مدیریت ریسک، معاملات الگوریتمی، فناوری‌های مالی

به قلم دکتر سیدوفا مشکوة

مقدمه

صنعت مس در آستانه دو تحول بزرگ همزمان قرار گرفته است: از یک سو، تقاضای فزاینده برای این فلز سرخ به دلیل نقش محوری آن در گذار انرژی و اقتصاد دیجیتال، صنعت را با چالش تأمین بی‌سابقه‌ای مواجه کرده ؛ از سوی دیگر، انقلاب هوش مصنوعی (AI) راه‌حل‌های نوینی برای افزایش بهره‌وری، کاهش هزینه‌ها و غلبه بر محدودیت‌های سنتی این صنعت ارائه می‌دهد. بر اساس پیش‌بینی‌ها، تقاضای جهانی مس تا سال ۲۰۴۰ حدود ۵۰ درصد رشد خواهد کرد و شکاف عرضه به بیش از ۱۰ میلیون تن در سال خواهد رسید . در چنین شرایطی، هوش مصنوعی نه یک گزینه، که یک ضرورت راهبردی برای بقا و رقابت‌پذیری در صنعت مس محسوب می‌شود. این مقاله به تحلیل جامع کاربردهای هوش مصنوعی در سراسر زنجیره ارزش صنعت مس می‌پردازد و با ارائه نمونه‌های عینی از موفقیت‌های جهانی، چشم‌انداز این فناوری را برای ایران ترسیم می‌کند.

به قلم دکتر سیدوفا مشکوة

مقدمه

در دهه های اخیر، مس از جایگاه یک فلز صنعتیِ صرف فراتر رفته و به عنصری استراتژیک و حیاتی در معادلات اقتصادی جهان تبدیل شده است. این فلز سرخ که به دلیل خواص بی‌نظیرش در هدایت الکتریکی و حرارتی، "فلز قرن بیست و یکم" نام گرفته، اکنون در قلب تحولات بزرگی چون انقلاب انرژی‌های تجدیدپذیر، توسعه خودروهای برقی و دیجیتالی شدن جوامع قرار دارد . در این میان، ایران به عنوان کشوری با ذخایر غنی و قرارگیری بر روی کمربند جهانی مس، با چالش‌ها و فرصت‌های بی‌سابقه‌ای برای ایفای نقش در این بازار رو به رشد مواجه است. این مقاله به تحلیل ابعاد مختلف تأثیرگذاری صنعت مس بر آینده اقتصاد جهان و جایگاه ایران در این چشم‌انداز می‌پردازد.

به قلم دکتر سیدوفا مشکوة

چکیده

پرسش از چیستی «پیشرفت» در قلب علم اقتصاد و سیاست‌گذاری عمومی جای دارد. این مقاله با روش‌شناسی تحلیلی-انتقادی، سه معیار اصلیِ تولید ناخالص داخلی، درآمد سرانه و قدرت خرید واقعی را واکاوی می‌کند و نشان می‌دهد که هر یک، روایتی متفاوت از موفقیت کشورها به دست می‌دهند. استدلال اصلی مقاله این است که پیشرفتِ واقعی را نمی‌توان در یک شاخصِ تک‌بعدی خلاصه کرد، بلکه این مفهوم ذاتاً چندبُعدی، سیاسی و وابسته به ارزش‌های اجتماعی است. با بهره‌گیری از بحث‌های جاری درباره «فراتر از تولید ناخالص داخلی» و مثال عینی ایران و ترکیه، مقاله نشان می‌دهد که انتخابِ معیارِ سنجش، نه یک تصمیم فنیِ خنثی، بلکه یک انتخابِ سیاسی و هنجاری است.

به قلم دکتر سیدوفا مشکوة

چکیده

شرایط توسعه در جمهوری اسلامی ایران در آستانه سال ۱۴۰۵ با مجموعه‌ای از بحران‌های هم‌گرا و در عین حال، ظرفیت‌های راهبردی بی‌نظیری مواجه است که مسیر آینده را به شدت سیال و وابسته به انتخاب‌های سیاستی ساخته است. این مقاله با روش تحلیل چندسطحی، وضعیت توسعه ایران را در چهار عرصه کلان‌اقتصادی، صنعتی-فناورانه، سیاسی-امنیتی و اجتماعی بررسی می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد ایران میان «سه‌گانه فشار» شامل تحریم‌های هوشمند، ناترازی‌های ساختاری داخلی و بحران مشروعیت اجتماعی گرفتار شده، اما هم‌زمان «سه‌گانه ظرفیت» شامل اقتصاد مقاومتی نهادینه‌شده، موقعیت ژئوپلیتیک اتصال‌دهنده، و توانمندی در صنایع راهبردی (فضا، دفاع، پتروشیمی) را نیز در اختیار دارد. راهبرد خروج از این وضعیت، گذار از «مدیریت بحران» به «توسعه تطبیقی» از طریق هم‌افزایی دیپلماسی هوشمند، اصلاحات نهادی و بهره‌برداری از پنجره‌های فرصت منطقه‌ای است.

به قلم دکتر سیدوفا مشکوة

مقدمه

اقتصاد ایران در دهه‌های اخیر گرفتار دو عارضه‌ی هم‌زمان و تشدیدکننده‌ی یکدیگر بوده است: بی‌ثباتی مزمن اقتصاد کلان و رکود ساختاری در بخش صنعت. این دو پدیده یک چرخه معیوب شکل داده‌اند؛ بی‌ثباتی نرخ ارز و تورم بالا، امکان برنامه‌ریزی بلندمدت در صنعت را سلب کرده و از سوی دیگر، افت تولید و کاهش سرمایه‌گذاری مولد، دولت را به کسری بودجه و اتکای بیشتر به منابع تورم‌زا سوق داده است . شاخص مدیران خرید (PMI) برای نوزدهمین ماه متوالی در منطقه رکود قرار دارد و پیش‌بینی‌های بین‌المللی از تداوم رشد منفی اقتصادی در سال‌های ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ حکایت می‌کند .

این مقاله با آسیب‌شناسی ریشه‌های این بحران دوگانه، بر این فرض استوار است که «ثبات اقتصادی» و «رشد صنعتی» دو هدف مستقل نیستند، بلکه لازم و ملزوم یکدیگرند. بر این اساس، راهکارهای دستیابی به ثبات در دو سطح «کلان (اقتصادی)» و «بخشی (صنعت)» ارائه می‌شود.

به قلم: دکتر سیدوفا مشکوة

چکیده

اجلاس سالانه مجمع جهانی اقتصاد در داووس، که از ۱۹ تا ۲۳ ژانویه ۲۰۲۶ برگزار شد، در شرایطی برگزار شد که اقتصاد جهانی با چالش‌های چندلایه ژئوپلیتیکی، فناوری و محیطی مواجه است. این گزارش با تحلیل محورهای اصلی این نشست، از جمله تسلط گفتمان هوش مصنوعی، تغییر نظم ژئوپلیتیک و تاب‌آوری اقتصادی، به ارزیابی عملکرد و چشمانداز اقتصاد جهانی می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهد اقتصاد جهانی از شوک‌های گذشته انعطاف نشان داده، اما شکاف‌های عمیق بین ملل، نابرابری فزاینده در دسترسی به فناوری، و بار سنگین بدهی‌ها، آینده رشد فراگیر را تهدید می‌کند. در این بستر، کشورهای درحال‌توسعه و اقتصادهای وابسته به منابع با مخاطرات بیشتری روبرو هستند.

به قلم : دکتر سید وفامشکوة

چکیده

توسعه راهبردی روابط هند با ایالات متحده و اسرائیل در سال‌های اخیر، موقعیت و منافع اقتصادی جمهوری اسلامی ایران در منطقه و جهان را تحت تأثیر مستقیم و غیرمستقیم قرار داده است. این تحلیل نشان می‌دهد که این روابط در حال ایجاد یک تغییر ژئواکونومیک در منطقه است که فرصت‌ها و تهدیدهای مهمی را برای اقتصاد ایران به همراه آورده است. علیرغم نزدیکی هند به بلوک غرب، این کشور به دلیل منافع ملی مستقل و مزیت‌های استراتژیک ایران، همچنان رابطه خود با تهران را به عنوان یک همکار مهم، به ویژه در زمینه ترانزیت انرژی و دسترسی به آسیای مرکزی حفظ کرده است. با این حال، همسویی هند با تحریم‌های بین‌المللی و اولویت‌دهی به روابط با غرب، برخی حوزه‌های همکاری اقتصادی دوجانبه را محدود کرده است.

به قلم: دکتر سیدوفا مشکوة

چکیده

تحولات غرب آسیا پس از رویدادهای اکتبر ۲۰۲۳ و تشدید تنش‌ها، فضایی چندقطبی و رقابتی ایجاد کرده که اقتصاد ایران را تحت تأثیرات عمیق و چندبعدی قرار داده است. این تحولات، فشارهای اقتصادی ناشی از تحریم‌ها را تشدید کرده و در عین حال، انگیزه‌هایی برای تطبیق استراتژیک و جستجوی مسیرهای جدید رشد ایجاد نموده است. این مقاله با بررسی ابعاد مختلف این تأثیرات، نشان می‌دهد که اقتصاد ایران در میانه میدانی پیچیده از تهدیدهای جدی و فرصت‌های تطبیقی قرار دارد.

به قلم:دکتر سیدوفا مشکوة

مقدمه

در اواسط بهمن‌ماه ۱۴۰۴ (فوریه ۲۰۲۶)، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، فرمان اجرایی‌ای را امضا کرد که بر اساس آن، نرخ تعرفه گمرکی اضافی ۲۵ درصدی بر تمامی کالاهای وارداتی از کشورهایی که با ایران تجارت می‌کنند، وضع می‌شود. این اقدام که با هدف افزایش فشار حداکثری بر ایران طراحی شده، نه تنها روابط تجاری مستقیم، بلکه مبادلات اقتصادی غیرمستقیم ایران با شرکای اصلی خود را نیز هدف قرار داده است. در این مقاله، با بررسی مکانیسم این تعرفه، تأثیرات آن بر بخش‌های مختلف اقتصاد ایران و واکنش‌های احتمالی تحلیل می‌شود.

به قلم : دکتر سیدوفا مشکوة

تک‌نرخی شدن ارز در ایران یک سیاست دووجهی است که همزمان هم یک اصلاح ساختاری ضروری برای اقتصاد محسوب می‌شود و هم در کوتاه‌مدت تهدیدی جدی برای معیشت، به ویژه دهک‌های کم‌درآمد، ایجاد می‌کند.

این سیاست با حذف نرخ‌های متعدد (مانند ارز ترجیحی ۲۸,۵۰۰ تومانی و نرخ تالار دوم) و حرکت به سمت یک نرخ واحد (در حال حاضر حدود ۱۳۲,۵۰۰ تومان برای اسکناس) در حال اجراست.

به قلم : دکتر سید وفا مشکوة

مقدمه

در سال‌های اخیر، تورم ساختاری و نوسانات شدید نرخ ارز، زنجیره تأمین کالاهای اساسی در ایران را با چالش‌های عمیقی مواجه کرده است. در این میان، بخش دام و طیور که سهم قابل‌توجهی در سبد مصرفی خانوارها دارد، به‌طور ویژه‌ای تحت تأثیر سیاست‌های ارزی و قیمت نهاده‌های وارداتی قرار گرفته است. حذف ارز ترجیحی ۲۸,۵۰۰ تومانی برای واردات نهاده‌هایی مانند ذرت، کنجاله سویا و جو، شوک قیمتی بی‌سابقه‌ای به این صنعت وارد کرده و به‌طور مستقیم هزینه تولید گوشت، مرغ، تخم‌مرغ و لبنیات را افزایش داده است. این گزارش تحلیلی، با بررسی مکانیسم انتقال این شوک از بازار ارز تا سفره خانوار، تأثیر آن بر معیشت مردم و به‌ویژه دهک‌های کم‌درآمد را واکاوی می‌کند.

به قلم : دکتر سیدوفا مشکوة

مقدمه

در پاسخ به فشار فزاینده معیشتی بر خانوارهای ایرانی و تورم افسارگسیخته که قدرت خرید را به پایینترین سطح سال‌های اخیر رسانده است، دولت ایران طرح کالابرگ الکترونیک را به عنوان محور اصلی سیاست حمایتی خود اجرایی کرده است. این طرح که انتقال یارانه از ابتدای زنجیره تأمین (واردکنندگان و تولیدکنندگان) به مصرف‌کننده نهایی را هدف قرار داده، در کانون مباحث تحلیل‌های اقتصادی قرار گرفته است. این مقاله با بررسی ابعاد مختلف این سیاست، آثار بالقوه آن بر متغیرهای کلان اقتصادی، ثبات بازار و رفاه خانوارها را تحلیل می‌کند.

به قلم : دکتر سیدوفا مشکوة

چکیده

سیاست ارز ترجیحی به عنوان یکی از ابزارهای مداخله گرایانه دولت در اقتصاد ایران، با هدف کنترل قیمت کالاهای اساسی و حمایت از قدرت خرید خانوارها طراحی شده است. این مقاله با استفاده از روش تحلیلی-توصیفی به بررسی آثار چندجانبه این سیاست بر متغیرهای کلان اقتصادی، از جمله تورم، تولید داخلی، تراز تجاری و رفاه خانوارها میپردازد. یافته ها نشان میدهد که اگرچه این سیاست در کوتاه مدت توانسته قیمت برخی کالاهای اساسی را پایینتر از قیمت جهانی نگه دارد، اما در بلندمدت به دلیل ایجاد شکاف قیمتی، رشد رانت و انحراف منابع، تأثیرات منفی قابل توجهی بر کارایی اقتصادی، رشد تولید داخلی و عدالت توزیعی گذاشته است. این مقاله نتیجه میگیرد که حذف تدریجی و همراه با اصلاحات ساختاری، همراه با جایگزینی نظام حمایتی هدفمند، ضرورتی اجتناب ناپذیر برای خروج اقتصاد ایران از چرخه معیوب تورم و رکود است.

به قلم: دکتر سیدوفا مشکوة

تحلیل بازار نفت جهانی پس از حمله آمریکا به ونزوئلا و اثرات آن بر اقتصاد ایران، نشان‌دهنده وضعیت پیچیده‌ای است که در کوتاه‌مدت تحت کنترل اما در بلندمدت مملو از عدم قطعیت است.

وضعیت فعلی بازار نفت تحت تأثیر دو نیروی متضاد است: شوک ژئوپلیتیک محدود و فشارهای بنیادی قوی.

به قلم : دکتر سیذوفا مشکوة

با اعلام حمله نظامی آمریکا به ونزوئلا و دستگیری نیکلاس مادورو در ۳ ژانویه ۲۰۲۶، نگرانی‌ها در مورد تکانه‌های اقتصادی جهانی اوج گرفته است. ونزوئلا با دارا بودن بزرگترین ذخایر اثبات‌شده نفت جهان، نقشی کلیدی در بازار انرژی دارد، اما سال‌ها تحریم و مدیریت ضعیف، تولید آن را به حدود ۱.۱ میلیون بشکه در روز (معادل تنها حدود ۱٪ از عرضه جهانی) کاهش داده است. تحلیل حاضر، تأثیرات کوتاه‌مدت و ساختاری این حمله را بر اقتصاد جهانی بررسی می‌کند.

به قلم : دکتر سیدوفا مشکوة

چکیده
ساختار اقتصادی ایران، طی دهه‌های متمادی تحت تأثیر پدیده «بیماری هلندی» و وابستگی شدید به درآمدهای نفتی شکل گرفته و دچار اعوجاج‌های عمیق شده است. این مقاله با رویکردی تحلیلی-توصیفی، ابتدا نشانه‌های کلاسیک بیماری هلندی در دو دوره تاریخی ایران (۱۳۵۶-۱۳۵۳ و ۱۳۹۰-۱۳۸۵) را بررسی می‌کند. سپس، با تشریح تداوم این اثرات در قالب «وابستگی ساختاری به نفت»، «حکمرانی ناکارآمد اقتصادی» و «اختلال در بازارها»، به تحلیل وضعیت کنونی می‌پردازد. یافته‌ها حاکی از آن است که اقتصاد ایران در دام یک چرخه معیوب گرفتار شده است: درآمدهای ناپایدار نفتی، موجب تورم و بی‌ثباتی شده و فضایی برای سرمایه‌گذاری مولد و تنوع‌بخشی پایدار ایجاد نمی‌کند. در پایان، مجموعه‌ای یکپارچه از راهکارهای کوتاه‌مدت، میان‌مدت و بلندمدت مبتنی بر اصلاح حکمرانی، ایجاد نهادهای تثبیت‌کننده و تغییر الگوی توسعه ارائه می‌شود.

به قلم : دکترسیدوفا مشکوة

چکیده

سلطه بلامنازع دلار آمریکا بر نظام مالی جهانی، میراث مستقیم توافق برتون‌وودز در سال ۱۹۴۴ است. این نظام که پس از جنگ جهانی دوم با هدف ایجاد ثبات اقتصادی شکل گرفت، دلار را به ستون مرکزی تجارت و ذخایر بین‌المللی بدل کرد. با این حال، تحولات ژئوپلیتیک، سوءاستفاده آمریکا از قدرت دلار برای تحریم‌های یکجانبه، و ظهور قدرت‌های اقتصادی جدید، بنیان‌های این سلطه را سست کرده است. امروزه، حرکت به سوی «غیردلاری‌سازی» و جست‌وجو برای جایگزین‌هایی مانند یورو، یوان، طلا و حتی ارزهای دیجیتال، به موضوعی محوری در مناظرات اقتصادی تبدیل شده است. این مقاله تحلیلی، ریشه‌های تاریخی سلطه دلار، عوامل تضعیف کنونی آن، و چشم‌اندازهای احتمالی برای یک نظام پولی جهانی چندقطبی را بررسی می‌کند.

به قلم: دکتر سیدوفا مشکوة

چکیده

هوش مصنوعی به عنوان یکی از ارکان تحول‌آفرین انقلاب صنعتی چهارم، پتانسیل متحول‌سازی ساختار صنایع تبدیلی کشاورزی ایران را داراست. این مقاله با روشی تحلیلی-توصیفی، به بررسی اثرات چندسطحی (خرد، میانی و کلان) هوش مصنوعی بر این صنایع و پیامدهای آن برای اقتصاد ایران می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهد هوش مصنوعی از طریق بهینه‌سازی فرآیندها، کاهش ضایعات و افزایش ارزش افزوده، می‌تواند سهم این بخش را در تولید ناخالص داخلی و صادرات غیرنفتی افزایش دهد. با این حال، شکاف دیجیتالی، کمبود نیروی متخصص و موانع ساختاری موجود، چالش‌های عمده‌ای در مسیر به‌کارگیری این فناوری ایجاد کرده‌اند. نتیجه‌گیری مقاله حاکی از آن است که تحقق چشم‌انداز مثبت هوش مصنوعی، مستلزم تدوین نقشه راه ملی، سرمایه‌گذاری در زیرساخت داده و توسعه مهارت‌های ترکیبی نیروی انسانی است.

به قلم : دکتر سیدوفا مشکوة

چکیده

احزاب سیاسی در تئوری حکمرانی مدرن، به عنوان نهادهای واسط و تسهیل‌گر توسعه اقتصادی بلندمدت شناخته می‌شوند. این مقاله با روش توصیفی-تحلیلی و با اتکا به منابع کتابخانه‌ای و پژوهش‌های موجود، به بررسی این نقش در بستر ایران می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهد که علی‌رغم نقش‌های کلیدی تئوریک احزاب در ایجاد ثبات سیاسی، تدوین برنامه‌های پایدار، تربیت کادر متخصص و ایجاد اجماع اجتماعی برای اصلاحات اقتصادی، احزاب سیاسی در ایران به دلایل ساختاری، تاریخی و عملکردی نتوانسته‌اند تأثیر مستقیم و معناداری بر روند توسعه اقتصادی کشور بگذارند. در عمل، اقتصاد ایران عمدتاً متأثر از تصمیمات دولت‌های متمرکز، درآمدهای نفتی، تحولات ژئوپلیتیک و فقدان یک نظام حزبی نهادینه شده است. این مقاله ضمن تحلیل موانع و دلایل این شکاف، تأثیر غیرمستقیم احزاب را از طریق تأثیرگذاری بر فضای کلان سیاسی و جهت‌گیری‌های سیاست خارجی بررسی کرده و در نهایت، چشم‌اندازها و پیش‌نیازهای تحقق نقش مؤثر احزاب را ارائه می‌کند.

به قلم : دکتر سیدوفا مشکوة

چکیده

ایده تبدیل شیراز و استان فارس به یک قطب اصلی تولید خودرو در کشور، بحثی استراتژیک در حوزه توسعه منطقه ای به شمار میرود. این مقاله با رویکردی تحلیلی، تأثیرات بالقوه این طرح را بر اقتصاد، توسعه صنعتی، اشتغال و محیط زیست استان فارس بررسی میکند. تحلیل حاضر نشان میدهد که باوجود فرصت های قابل توجهی مانند موقعیت جغرافیایی، نیروی انسانی متخصص و زیرساخت های موجود، چالش های ساختاری جدی از جمله بحران آب، نیاز به جذب سرمایه گذاری کلان و ملاحظات زیست محیطی، مسیر دستیابی به این هدف را پُرپیچ وخم ساخته است. موفقیت در گرو برنامه ریزی جامع، مدیریت پایدار منابع و هم افزایی بخش های دولتی و خصوصی است.

به قلم : دکتر سیدوفا مشکوة

پرورش نیروی انسانی ماهر از طریق هنرستان‌ها، یکی از راهبردهای کلیدی برای تحقق رشد اقتصادی پایدار و اقتصاد دانش‌بنیان در ایران محسوب می‌شود. این مقاله به تحلیل نقش و اثر نیروی انسانی آموزش‌دیده در هنرستان‌ها بر اقتصاد ایران می‌پردازد. با بررسی شواهد نظری و تجربی، چالش‌های پیش‌رو و راهکارهای اصلاحی مورد واکاوی قرار می‌گیرند.

به قلم : دکتر سید وفا مشکوة

چکیده

آموزش منابع انسانی به عنوان سرمایه‌گذاری اساسی در توسعه اقتصادی شناخته می‌شود که از طریق ارتقای بهره‌وری، توسعه فناوری و تقویت نوآوری، موتور محرکه رشد اقتصادی در سطوح ملی و جهانی است. این مقاله تحلیلی، با استفاده از روش تطبیقی-تحلیلی و با استناد به مطالعات تجربی و نظری، نشان می‌دهد که رابطه‌ای مثبت و معنادار بین شاخص‌های آموزش و رشد اقتصادی در ایران و جهان وجود دارد. در عین حال، کارایی نظام‌های آموزشی و همسویی مهارت‌ها با نیازهای بازار کار، عوامل تعیین‌کننده در تبدیل سرمایه انسانی به رشد اقتصادی محسوب می‌شوند. یافته‌ها حاکی از آن است که در ایران، علی‌رغم پیشرفت در شاخص‌های کمی آموزش، چالش‌هایی ساختاری مانند عدم تطابق مهارت‌ها، کم‌اثربخشی برخی سرمایه‌گذاری‌های دولتی و محدودیت‌های نهادی، مانع از تحقق کامل پتانسیل رشد شده‌اند. مقاله حاضر با تحلیل این چالش‌ها و ارائه راهکارهای سیاستی مبتنی بر تجارب جهانی و الزامات داخلی، به دنبال ترسیم نقشه راهی برای تقویت پیوند بین آموزش و رشد اقتصادی است.

به قلم : دکتر سید وفا مشکوة

استان فارس، با وسعتی نزدیک به ۱۲۲,۶۰۸ کیلومتر مربع و جمعیتی حدود ۵ میلیون نفر، یکی از استان‌های کلیدی ایران از نظر تاریخی، فرهنگی و اقتصادی است. ظرفیت‌های گسترده در کشاورزی، صنعت، گردشگری و انرژی، آن را به عرصه‌ای مهم برای برنامه‌های توسعه‌ای تبدیل کرده است. در این میان، ساختار سیاسی استان به عنوان رابط بین دولت مرکزی و جامعه محلی، و چارچوب حاکمیتی دولتها نقش تعیین‌کننده‌ای در جهت‌گیری و سرعت توسعه این استان داشته‌اند.

به قلم : دکتر سیدوفا مشکوة

چکیده:
اقتصاد سبز، با عبور از مرز ۵ تریلیون دلار، دیگر یک جریان حاشیه‌ای یا یک ترند گذرا نیست؛ بلکه به موتور محرک رشد اقتصادی، نوآوری و رقابت‌پذیری در قرن بیست‌ویکم تبدیل شده است. گزارش مجمع جهانی اقتصاد با همکاری BCG، با عنوان «در حال حاضر بازاری چند تریلیون دلاری»، نقشه‌ای راهبردی برای بنگاه‌ها و به ویژه مدیران عامل ترسیم می‌کند تا در این تحول عظیم نه تنها مشارکت، بلکه پیشتاز باشند. این مقاله با تحلیل محتوای گزارش مذکور، ابعاد مختلف رشد اقتصاد سبز، دلایل اقتصادی قوی برای سرمایه‌گذاری در آن و چارچوب عملیاتی مورد نیاز برای رهبران کسب‌وکار را بررسی کرده و پیامدهای آن برای بازیگران مختلف در سطح جهانی و منطقه‌ای را تحلیل می‌نماید.

به قلم : دکتر سیدوفا مشکوة

چکیده:
اقتصاد اسلامی به‌عنوان نظامی مبتنی بر اخلاق، عدالت و توزیع عادلانه ثروت، همواره با چالش اجرا و مقیاس‌پذیری در دنیای پیچیده مالی امروز روبه‌رو بوده است. ظهور هوش مصنوعی به‌عنوان یک فناوری تحول‌ساز، پنجره‌ای بی‌سابقه برای عملیاتی‌کردن اصول این نظام اقتصادی گشوده است. این مقاله با رویکردی تحلیلی و اجرامحور، ضمن تبیین ظرفیت‌های کلیدی هوش مصنوعی، یک نقشه راه چهارفازی و عملیاتی برای یکپارچه‌سازی این فناوری در ساختار اقتصاد اسلامی ارائه می‌دهد. این چارچوب، بر پایه درس‌آموخته‌های تجربی (مانند چالش‌های بانکداری بدون‌ربا) و با تأکید بر حکمرانی چندرشته‌ای، پژوهش تطبیقی، اجرای پایلوت و توسعه تدریجی اکوسیستم طراحی شده است. تحلیل نهایی نشان می‌دهد که موفقیت این مسیر، نه در فناوری محض، بلکه در تلفیق هوشمندانه حکمت فقهی، کارآمدی اقتصادی و توانمندی فنی، با اولویت‌دهی به حل مسائل ساختاری به جای درمان‌های صوری است.

به قلم: دکترسیدوفا مشکوة

چکیده:

اقتصاد ایران دهه‌هاست با چالش‌های ساختاری تورم بالا و نوسانات شدید نرخ ارز دست به گریبان است. در عصر حاضر، فناوری‌های نوینی چون یادگیری ماشین و پردازش زبان طبیعی، نه به عنوان راه‌حل‌های جادویی، بلکه به عنوان ابزارهای تحول‌آفرین برای کارآمدسازی سیاست‌گذاری پولی مطرح هستند. این مقاله با نگاهی تحلیلی، ظرفیت تلفیق سه حوزه «مدل‌های پیش‌بینی تورم»، «تحلیل احساسات بازار ارز» و «حکمرانی داده» را برای حرکت به سمت یک سیاست‌گذاری پولی پیش‌نگر، داده‌محور و تاب‌آور در ایران بررسی می‌کند. تحلیل نشان می‌دهد که علیرغم پتانسیل بالا، فقدان حکمرانی داده یکپارچه و زیرساخت‌های نهادی، اصلی‌ترین مانع به‌کارگیری مؤثر این فناوری‌ها است.