اقتصاد شیراز

✅ دستاوردها و نقاط مثبت

دولت چهاردهم در برخی حوزه‌ها اقدامات مثبتی را با هدف شفاف‌سازی و بهبود فضای کسب‌وکار آغاز کرده است:

• شفافیت مالی و مبارزه با فساد: پیشرفت ۷۰ درصدی سامانه رصد منابع عمومی دولت برای پایش لحظه‌ای درآمدها و مخارج دستگاه‌های اجرایی از مهم‌ترین این اقدامات است. همچنین برای اولین بار اطلاعات مالی ۹۸۵ شرکت دولتی شد .

• جذب سرمایه‌گذاری: وزارت اقتصاد از تصویب ۵۹۵ طرح سرمایه‌گذاری خارجی به ارزش بیش از ۲۰ میلیارد دلار خبر داده که نسبت به سال‌های گذشته رشد چشمگیری دارد .

• اصلاحات گمرکی و تجاری: کاهش زمان ترخیص کالاهای اساسی و دارو به صورت شبانه‌روزی از دیگر اقداماتی است که برای تسهیل تجارت خارجی انجام شده است .

• تحول در نظام مالیاتی: تصویب قانون مالیات بر عایدی سرمایه به عنوان یک اصلاح ساختاری مهم، می‌تواند به کنترل فعالیت‌های سفته‌بازانه در بازارها کمک کند .

⚠️ چالش‌ها و ناکامی‌ها

در مقابل، اقتصاد ایران با چالش‌های عمیق و ناکامی‌هایی روبرو بوده که تاثیر مستقیمی بر معیشت مردم گذاشته است:

• تورم بالا و کاهش قدرت خرید: تورم بالا مهمترین چالش معیشتی مردم است. گزارش‌ها حاکی از کاهش محسوس قدرت خرید خانوارها و کوچک‌تر شدن سبد مصرفی آنان است . مصرف بخش خصوصی در سال ۱۴۰۳ به رشد منفی ۰.۱ درصد رسید که نشانه فشار شدید بر زندگی مردم است .

• رکود در بخش‌های مولد: بخش‌های اصلی اقتصاد مانند صنعت و معدن با رکود مواجه هستند. بر اساس گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس، تولید بخش صنعت در چهارماهه اول سال ۱۴۰۴ نسبت به مدت مشابه سال قبل ۱۰.۳ درصد کاهش یافته است . بخش کشاورزی نیز در مرداد ۱۴۰۴ افت شدید ۷.۳ درصدی را تجربه کرد .

• بی‌ثباتی بازار ارز: نوسانات شدید نرخ ارز نه تنها باعث افزایش هزینه‌های تولید و زندگی شد، بلکه به ایجاد رانت ارزی و تشدید فساد در شبکه ثبت سفارش انجامید .

• ساختارهای معیوب و ناترازی‌ها: کارشناسان به مشکلات ساختاری از جمله کسری بودجه شدید دولت (۸۰۰ هزار میلیارد تومانی)، حجم بالای معوقات بانکی (۷۹۰ هزار میلیارد تومانی) و ناترازی در حوزه انرژی اشاره می‌کنند که حل نشده باقی مانده‌اند .

🗣️ تحلیل و چشم‌انداز از نگاه کارشناسان

اقتصاددانان و نهادهای پژوهشی نسبت به تداوم رکود تورمی در کوتاه‌مدت هشدار داده و اصلاحات فوری را ضروری می‌دانند:

• هشدار مرکز پژوهش‌های مجلس: این مرکز با اشاره به شکاف عمیق بین اهداف برنامه هفتم توسعه و عملکرد واقعی، برآورد کرده است که برای تحقق رشد ۸ درصدی در سال ۱۴۰۴، کسری عظیم ۲۷۰۰ همتی منابع وجود دارد .

• پیش‌بینی تورم شدید: برخی تحلیلگران با توجه به برنامه دولت برای حذف یارانه‌ها و آزادسازی قیمت حامل‌های انرژی، وقوع یک موج تورمی شدید را در سال ۱۴۰۴ محتمل می‌دانند .

• توصیه‌های اقتصاددانان: کارشناسان بر چند اولویت کلید تأکید دارند: «یکسان‌سازی نرخ ارز»، «هدفمند کردن یارانه‌ها»، «توقف چاپ پول برای کسری بودجه» و مهم‌تر از همه، «اصلاح روابط بین‌الملل» برای خروج از انزوا و جذب سرمایه‌گذاری .

💎 جمع‌بندی نهایی

کارنامه اقتصادی دولت چهاردهم در سال نخست را می‌توان «ناتمام» توصیف کرد. این دولت در شرایط بسیار دشواری روی کار آمد و توانست در حوزه‌های فنی مانند شفافیت‌سازی و بهبود سیستم‌های نظارتی پیشرفت‌هایی داشته باشد. با این حال، نتوانست بر چالش‌های بزرگ‌تری مانند تورم، رکود و بی‌ثباتی ارز غلبه کند. به نظر می‌رسد موفقیت در سال‌های آینده مستلزم عبور از مدیریت بحران و پرداختن به اصلاحات ساختاری و سیاست‌گذاری کلان است.

اگر علاقه‌مند به بررسی جزئیات بیشتری در حوزه‌ای خاص مانند بودجه سال آینده، بازار انرژی یا تجارت خارجی هستید، خوشحال می‌شوم اطلاعات بیشتری در اختیارتان قرار دهم.