اقتصاد شیراز

بررسی عملکرد دولت‌های اصلاح‌طلب در ایران نشان می‌دهد که مهم‌ترین دلیل ناکارآمدی آن‌ها را می‌توان در حوزه اقتصادی، چالش‌های سیاسی و رفتارهای درون‌گروهی جستجو کرد. در ادامه، مهم‌ترین دلایل و نمودهای این ناکارآمدی را به تفکیک مشاهده می‌کنید.

💸 چالش‌های اقتصادی

• اتکا به مدل‌های اقتصادی واردات‌محور: تیم‌های اقتصادی دولت‌های اصلاح‌طلب عمدتاً بر واردات تمرکز داشتند و سیاست‌هایی در تقابل با اقتصاد مقاومتی و حمایت از تولید داخلی** اجرا کردند. این امر به کاهش تولید ملی، افزایش بیکاری و تضعیف قدرت خرید مردم منجر شد.

• سیاست‌های ارزی و ایجاد رانت: تخصیص ارز ترجیحی (مثلاً نرخ ۴۲۰۰ تومانی) به واردات به جای تولید، باعث ایجاد رانت و فساد شد و به بخش تولید آسیب زد.

• عدم کنترل بازار مسکن و اجاره: سیاست‌های نادرست در حوزه مسکن، افزایش شدید قیمت‌ها و اجاره‌بها را در پی داشت، به طوری که تهیه مسکن برای قشر متوسط و کم‌درآمد تقریباً غیرممکن شد.

🏛️ محدودیت‌های سیاسی و ساختاری

• محدودیت اختیارات اجرایی: اصلاح‌طلبان همواره بر این موضوع تأکید داشته‌اند که دولت آن‌ها از اختیارات قانونی کافی برای اجرای برنامه‌هایش برخوردار نبوده است. آن‌ها معتقدند نهادهای دیگر، مانع از اجرای کامل سیاست‌های دولت می‌شوند.

• مقاومت نهادهای دیگر در برابر سیاست‌ها: سیاست‌های خارجی مانند برجام و پیوستن به کنوانسیون‌هایی مانند FATF با مقاومت نهادهای قدرتمند مواجه شد و در نهایت، کارایی مورد انتظار را نداشت.

🔄 رفتارهای حزب‌ی و فرافکنی

• تمایل به انحصار قدرت و انتصابات جناحی: حتی در دولت‌هایی که با شعار "وفاق ملی" روی کار آمدند، مشاهده شد که پست‌های کلیدی و معاونت‌ها به چهره‌های وابسته به جناح اصلاح‌طلب سپرده شد.

• فرافکنی و عدم پذیرش مسئولیت: در مواجهه با مشکلات و ناکارآمدی‌ها، شاهد جداسازی سبد خود از دولت توسط سران اصلاح‌طلب بوده‌ایم. به عنوان مثال، در دوره دولت روحانی، برخی تئوریسین‌های این جریان اعلام کردند که "دولت روحانی، دولت ما نیست". این جریان در ادوار مختلف، علت مشکلات را به گردن دولت‌های قبل یا ساختارهای حاکمیتی می‌اندازد.

💎 جمع‌بندی

ناکارآمدی دولت‌های اصلاح‌طلب حاصل ترکیبی از ضعف در مدیریت اقتصادی (با محوریت واردات و غفلت از تولید)، محدودیت‌های سیاسی ساختاری و رفتارهای جناحی است. این عوامل در کنار یکدیگر موجب شدند تا این دولت‌ها نتوانند به وعده‌های اصلی خود، به ویژه در حوزه معیشت و اقتصاد، عمل کنند.

امیدوارم این بررسی برای شما مفید بوده باشد. اگر جنبه خاصی از این موضوع را مد نظر دارید که نیاز به توضیح بیشتری دارد، خوشحال می‌شوم در صورت امکان، اطلاعات اضافی در اختیارتان قرار دهم.