اقتصاد شیراز

به قلم دکتر سیدوفا مشکوة

چکیده

حذف ارز ترجیحی ۲۸.۵۰۰ تومانی در دی‌ماه ۱۴۰۴، دومین تجربه بزرگ ایران در زمینه "شوک درمانی" ارزی طی چهار سال اخیر بود. این مقاله با رویکرد تحلیلی-توصیفی و با استفاده از آخرین آمارهای رسمی مرکز آمار ایران و بانک مرکزی، به بررسی اثرات این سیاست بر نرخ تورم در بازه دو ماهه پس از اجرا (دی و بهمن ۱۴۰۴) می‌پردازد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد تورم نقطه‌به‌نقطه در بهمن‌ماه به ۶۸.۱ درصد رسید که بالاترین سطح از سال ۱۴۰۱ تاکنون است. تورم گروه خوراکی‌ها با جهشی بی‌سابقه به ۱۰۵.۵ درصد افزایش یافت و تورم ماهانه بهمن با ۹.۴ درصد، پس از خرداد ۱۴۰۱ (مقارن با حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی) بالاترین رکورد را ثبت کرد. همچنین تورم سالانه با عبور از مرز ۴۷.۵ درصد، رکورد تاریخی خود در ۱۴ سال اخیر را شکست. مقاله نشان می‌دهد فشار تورمی بر دهک‌های پایین درآمدی به دلیل سهم بالای خوراکی‌ها در سبد مصرفی آنان، به‌مراتب شدیدتر بوده است. در پایان، سناریوهای پیش روی تورم در سال ۱۴۰۵ و کارآمدی سیاست جایگزین "کالابرگ" مورد بررسی قرار گرفته است.

کلیدواژه‌ها: حذف ارز ترجیحی، تورم، شوک درمانی، معیشت خانوار، کالابرگ، ایران ۱۴۰۴

به قلم دکتر سیدوفا مشکوة

چکیده

سال ۱۴۰۵ برای اقتصاد ایران در هاله‌ای از ابهام و تناقض قرار دارد. نهادهای بین‌المللی پیش‌بینی‌های بسیار متفاوتی از رشد اقتصادی ایران ارائه داده‌اند که دامنه آن از رشد ۱.۱ درصدی (IMF) تا کاهش ۲.۸ درصدی (بانک جهانی) متغیر است. این مقاله با روش تحلیلی-توصیفی و با استفاده از آخرین گزارش‌های نهادهای بین‌المللی و داده‌های آماری رسمی، به بررسی چشم‌انداز اقتصاد ایران در سال ۱۴۰۵ می‌پردازد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که تورم کماکان در سطوح بالای ۴۰ درصد باقی خواهد ماند، ریال در مسیر سقوط تاریخی قرار دارد و سه مانع ساختاری شامل اختلال در اینترنت، ریسک سیستماتیک سیاسی و ضعف تقاضای موثر، هرگونه بهبود پایدار را دشوار می‌سازد. نتیجه‌گیری مقاله حاکی از آن است که سناریوی خوش‌بینانه نیازمند تثبیت نسبی در سیاست خارجی و بازگشت آرامش به بازارهاست، اما سناریوی بدبینانه در صورت تداوم روند فعلی محتمل‌تر به نظر می‌رسد.

کلیدواژه‌ها: اقتصاد ایران، پیش‌بینی اقتصادی، تورم، نرخ ارز، تحریم‌های اقتصادی، رشد اقتصادی

به قلم دکتر سیدوفا مشکوة

چکیده

صنعت گردشگری به عنوان یکی از محورهای اصلی توسعه اقتصادی و فرهنگی، نیازمند سرمایه‌گذاری هدفمند بر روی منابع انسانی به عنوان کلیدی‌ترین عامل ایجاد مزیت رقابتی است. استان فارس با برخورداری از گنجینه‌های کم‌نظیر تاریخی، فرهنگی و طبیعی، پتانسیل بالایی برای تبدیل شدن به یک مقصد گردشگری پیشرو دارد. با این حال، شکاف میان ظرفیت‌های موجود و وضعیت مطلوب، تا حد زیادی ناشی از ضعف در نظام‌های جذب، آموزش، نگهداشت و توانمندسازی نیروی انسانی متخصص است. در عصر دیجیتال، هوش مصنوعی به عنوان یک فناوری دگرگون‌ساز، می‌تواند ابعاد تازه‌ای به فرایند توانمندسازی ببخشد و با ارائه ابزارهای آموزشی شخصی‌سازی‌شده، سیستم‌های پشتیبان تصمیم‌گیری، خودکارسازی فرایندهای تکراری و تحلیل داده‌های کلان، کارایی و خلاقیت کارکنان این صنعت را به شکل چشمگیری ارتقا دهد. این مقاله با رویکردی تحلیلی-توصیفی و با بهره‌گیری از مطالعات کتابخانه‌ای و پژوهش‌های میدانی مرتبط، ابتدا به بررسی چالش‌ها و راهکارهای توانمندسازی سنتی منابع انسانی در گردشگری استان فارس می‌پردازد و سپس نقش هوش مصنوعی را به عنوان یک ابزار توانمندساز نوین در این فرایند تحلیل می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد که تلفیق هوش مصنوعی با برنامه‌های جامع توسعه منابع انسانی، می‌تواند زمینه‌ساز گذار از گردشگری سنتی به گردشگری هوشمند در استان فارس شده و به تحقق توسعه پایدار کمک کند.

به قلم دکتر سیدوفا مشکوة

چکیده

توسعه شهری شیراز در پنجاه سال اخیر (از ۱۳۵۴ تا ۱۴۰۴) نمونه‌ای بارز از گذار سریع یک شهر تاریخی با هویت باغ‌شهری به یک کلانشهر مدرن و در حال توسعه است. این مقاله به تحلیل ابعاد مختلف این تحول می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهد که گسترش بی‌برنامه فیزیکی، منجر به حاشیه‌نشینی و فرسودگی بافت تاریخی شده است . همزمان، تلاش‌هایی برای نوسازی زیرساخت‌ها، به ویژه در حوزه حمل‌ونقل ریلی و پروژه‌های بزرگ‌مقیاس خدمات شهری، در حال انجام است که چشم‌انداز شهر را دگرگون کرده است . با این حال، چالش‌هایی نظیر اغتشاش هویت بصری در ورودی‌های تاریخی شهر، افول کیفیت زندگی در بافت‌های فرسوده، و لزوم بومی‌سازی مفاهیم مدرن شهرسازی مانند "رشد هوشمند"، از جمله مسائل کلیدی پیش روی مدیریت شهری است . این مقاله نتیجه می‌گیرد که مسیر توسعه آتی شیراز نیازمند تلفیقی هوشمندانه از حفاظت از میراث تاریخی و فرهنگی با الزامات شهرنشینی پایدار است.

به قلم دکتر سید وفا مشکوة

چکیده

رابطه بین تولید و اشتغال از مهم‌ترین موضوعات اقتصاد کلان و بازار کار است. این مقاله با رویکردی تحلیلی به بررسی نسبت اشتغال و تولید در اقتصاد ایران می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهد که رابطه تولید و اشتغال در ایران خطی و یکنواخت نیست و تحت تأثیر عواملی چون اندازه بنگاه‌ها، کشش‌های تقاضای نیروی کار، ساختار تولید و شرایط اقتصادی قرار دارد. شواهد تجربی حاکی از آن است که کشش تولید از اشتغال در ایران روندی نزولی داشته و رشد تولید به‌ویژه در بخش صنعت به سمت سرمایه‌بری بیشتر حرکت کرده است. همچنین پدیده "رشد بدون شغل" در اقتصاد ایران قابل مشاهده است و اثر شوک‌های منفی تولید بر اشتغال بیشتر از شوک‌های مثبت است.

به قلم دکتر سیدوفا مشکوة

در سال‌های اخیر، خبر کشف ذخایر لیتیوم در ایران سرخط بسیاری از رسانه‌های داخلی و بین‌المللی شد و گمانه‌زنی‌های زیادی را درباره تبدیل ایران به یک قطب جدید در اقتصاد جهانی این فلز استراتژیک برانگیخت. لیتیوم به دلیل نقش حیاتی آن در باتری‌های قابل شارژ و خودروهای برقی، به عنوان "نفت قرن بیست و یکم" شناخته می‌شود. این مقاله به بررسی ابعاد مختلف این کشف، از جمله میزان دقیق ذخایر، چالش‌های فنی و اقتصادی پیش رو، و تأثیرات بالقوه آن بر اقتصاد ایران و بازارهای جهانی می‌پردازد.

به قلم دکتر سیدوفا مشکوة

چکیده

اقتصاد مقاومتی به عنوان راهبرد اصلی جمهوری اسلامی ایران در مواجهه با تحریم‌های اقتصادی و فشارهای بین‌المللی، طی سال‌های اخیر به محور اصلی گفتمان اقتصادی کشور تبدیل شده است. این مفهوم که نخستین بار در سال ۱۳۸۹ توسط آیت‌الله خامنه‌ای مطرح گردید، بر ایجاد اقتصادی تاب‌آور، درون‌زا و دانش‌بنیان تأکید دارد که بتواند در برابر شوک‌های بیرونی مقاومت کرده و مسیر رشد و شکوفایی را ادامه دهد. مقاله حاضر با رویکردی تحلیلی، به بررسی مفهوم اقتصاد مقاومتی، پیشینه طرح آن، مؤلفه‌های اصلی، تجارب مشابه در اقتصاد جهان و ارزیابی دستاوردها و چالش‌های اجرای آن در ایران می‌پردازد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که اگرچه اقتصاد مقاومتی توانسته است در دوران تشدید تحریم‌ها از فروپاشی اقتصاد ایران جلوگیری کند، اما تحقق کامل اهداف آن مستلزم اصلاحات ساختاری عمیق، مبارزه جدی با فساد و ایجاد تعادل میان درون‌گرایی و تعامل سازنده با اقتصاد جهانی است.

به قلم دکتر سیدوفا مشکوة

چکیده

هوش مصنوعی به عنوان یکی از فناوری‌های پیشرو قرن بیست و یکم، تحولی شگرف در ساختار و عملکرد بازارهای مالی جهانی ایجاد کرده است. این مقاله با رویکردی تحلیلی به بررسی نقش چندوجهی هوش مصنوعی در مدیریت بازارهای مالی می‌پردازد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که هوش مصنوعی با قابلیت‌های پردازش کلان‌داده، یادگیری ماشین و تحلیل پیش‌بینانه، کارایی بازارها را افزایش داده و امکان مدیریت هوشمندانه‌تر ریسک را فراهم کرده است. کاربردهایی نظیر معاملات الگوریتمی، تحلیل احساسات بازار، کشف تقلب و مشاوره سرمایه‌گذاری خودکار، همگی حاکی از نفوذ عمیق این فناوری در لایه‌های مختلف نظام مالی هستند. با این حال، چالش‌های مهمی مانند عدم شفافیت الگوریتم‌ها، سوگیری‌های داده‌ای، ریسک‌های سیستمی و الزامات نظارتی، ضرورت تدوین چارچوب‌های قانونی منعطف و رویکرد «انسان در چرخه» را ایجاب می‌کند. نتیجه‌گیری مقاله تأکید دارد که آینده بازارهای مالی در گرو ایجاد تعادل هوشمندانه بین نوآوری‌های فناورانه و نظارت دقیق انسانی است.

کلیدواژه‌ها: هوش مصنوعی، بازارهای مالی، مدیریت ریسک، معاملات الگوریتمی، فناوری‌های مالی

به قلم دکتر سیدوفا مشکوة

مقدمه

صنعت مس در آستانه دو تحول بزرگ همزمان قرار گرفته است: از یک سو، تقاضای فزاینده برای این فلز سرخ به دلیل نقش محوری آن در گذار انرژی و اقتصاد دیجیتال، صنعت را با چالش تأمین بی‌سابقه‌ای مواجه کرده ؛ از سوی دیگر، انقلاب هوش مصنوعی (AI) راه‌حل‌های نوینی برای افزایش بهره‌وری، کاهش هزینه‌ها و غلبه بر محدودیت‌های سنتی این صنعت ارائه می‌دهد. بر اساس پیش‌بینی‌ها، تقاضای جهانی مس تا سال ۲۰۴۰ حدود ۵۰ درصد رشد خواهد کرد و شکاف عرضه به بیش از ۱۰ میلیون تن در سال خواهد رسید . در چنین شرایطی، هوش مصنوعی نه یک گزینه، که یک ضرورت راهبردی برای بقا و رقابت‌پذیری در صنعت مس محسوب می‌شود. این مقاله به تحلیل جامع کاربردهای هوش مصنوعی در سراسر زنجیره ارزش صنعت مس می‌پردازد و با ارائه نمونه‌های عینی از موفقیت‌های جهانی، چشم‌انداز این فناوری را برای ایران ترسیم می‌کند.

به قلم دکتر سیدوفا مشکوة

مقدمه

در دهه های اخیر، مس از جایگاه یک فلز صنعتیِ صرف فراتر رفته و به عنصری استراتژیک و حیاتی در معادلات اقتصادی جهان تبدیل شده است. این فلز سرخ که به دلیل خواص بی‌نظیرش در هدایت الکتریکی و حرارتی، "فلز قرن بیست و یکم" نام گرفته، اکنون در قلب تحولات بزرگی چون انقلاب انرژی‌های تجدیدپذیر، توسعه خودروهای برقی و دیجیتالی شدن جوامع قرار دارد . در این میان، ایران به عنوان کشوری با ذخایر غنی و قرارگیری بر روی کمربند جهانی مس، با چالش‌ها و فرصت‌های بی‌سابقه‌ای برای ایفای نقش در این بازار رو به رشد مواجه است. این مقاله به تحلیل ابعاد مختلف تأثیرگذاری صنعت مس بر آینده اقتصاد جهان و جایگاه ایران در این چشم‌انداز می‌پردازد.

به قلم دکتر سیدوفا مشکوة

چکیده

صنعت خودروی ایران، به عنوان دومین صنعت بزرگ کشور پس از نفت و پیشران اصلی بخش صنعت، با وجود برخورداری از مزیت‌هایی مانند بازار داخلی بزرگ و نیروی کار نسبتاً ارزان، در دهه‌های اخیر با افول کیفیت، کاهش بهره‌وری و ناتوانی در رقابت جهانی مواجه شده است . این مقاله با رویکردی تحلیلی، به بررسی ریشه‌های ساختاری، مدیریتی و سیاستی این عقب‌ماندگی می‌پردازد. سپس تأثیرات مخرب این وضعیت را بر شاخص‌های کلان اقتصادی همچون رشد تولید ناخالص داخلی، اشتغال مولد و تورم، و همچنین بر معیشت روزمره مردم شامل کاهش قدرت خرید، افت کیفیت زندگی و افزایش نابرابری اجتماعی تحلیل می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد که معضلات این صنعت، فراتر از یک بخش اقتصادی، به یک مسئله اجتماعی و راهبردی تبدیل شده است.

به قلم دکتر سیدوفا مشکوة

چکیده

پرسش از چیستی «پیشرفت» در قلب علم اقتصاد و سیاست‌گذاری عمومی جای دارد. این مقاله با روش‌شناسی تحلیلی-انتقادی، سه معیار اصلیِ تولید ناخالص داخلی، درآمد سرانه و قدرت خرید واقعی را واکاوی می‌کند و نشان می‌دهد که هر یک، روایتی متفاوت از موفقیت کشورها به دست می‌دهند. استدلال اصلی مقاله این است که پیشرفتِ واقعی را نمی‌توان در یک شاخصِ تک‌بعدی خلاصه کرد، بلکه این مفهوم ذاتاً چندبُعدی، سیاسی و وابسته به ارزش‌های اجتماعی است. با بهره‌گیری از بحث‌های جاری درباره «فراتر از تولید ناخالص داخلی» و مثال عینی ایران و ترکیه، مقاله نشان می‌دهد که انتخابِ معیارِ سنجش، نه یک تصمیم فنیِ خنثی، بلکه یک انتخابِ سیاسی و هنجاری است.

به قلم دکتر سیدوفا مشکوة

چکیده

شرایط توسعه در جمهوری اسلامی ایران در آستانه سال ۱۴۰۵ با مجموعه‌ای از بحران‌های هم‌گرا و در عین حال، ظرفیت‌های راهبردی بی‌نظیری مواجه است که مسیر آینده را به شدت سیال و وابسته به انتخاب‌های سیاستی ساخته است. این مقاله با روش تحلیل چندسطحی، وضعیت توسعه ایران را در چهار عرصه کلان‌اقتصادی، صنعتی-فناورانه، سیاسی-امنیتی و اجتماعی بررسی می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد ایران میان «سه‌گانه فشار» شامل تحریم‌های هوشمند، ناترازی‌های ساختاری داخلی و بحران مشروعیت اجتماعی گرفتار شده، اما هم‌زمان «سه‌گانه ظرفیت» شامل اقتصاد مقاومتی نهادینه‌شده، موقعیت ژئوپلیتیک اتصال‌دهنده، و توانمندی در صنایع راهبردی (فضا، دفاع، پتروشیمی) را نیز در اختیار دارد. راهبرد خروج از این وضعیت، گذار از «مدیریت بحران» به «توسعه تطبیقی» از طریق هم‌افزایی دیپلماسی هوشمند، اصلاحات نهادی و بهره‌برداری از پنجره‌های فرصت منطقه‌ای است.

به قلم دکتر سیدوفا مشکوة

مقدمه

اقتصاد ایران در دهه‌های اخیر گرفتار دو عارضه‌ی هم‌زمان و تشدیدکننده‌ی یکدیگر بوده است: بی‌ثباتی مزمن اقتصاد کلان و رکود ساختاری در بخش صنعت. این دو پدیده یک چرخه معیوب شکل داده‌اند؛ بی‌ثباتی نرخ ارز و تورم بالا، امکان برنامه‌ریزی بلندمدت در صنعت را سلب کرده و از سوی دیگر، افت تولید و کاهش سرمایه‌گذاری مولد، دولت را به کسری بودجه و اتکای بیشتر به منابع تورم‌زا سوق داده است . شاخص مدیران خرید (PMI) برای نوزدهمین ماه متوالی در منطقه رکود قرار دارد و پیش‌بینی‌های بین‌المللی از تداوم رشد منفی اقتصادی در سال‌های ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ حکایت می‌کند .

این مقاله با آسیب‌شناسی ریشه‌های این بحران دوگانه، بر این فرض استوار است که «ثبات اقتصادی» و «رشد صنعتی» دو هدف مستقل نیستند، بلکه لازم و ملزوم یکدیگرند. بر این اساس، راهکارهای دستیابی به ثبات در دو سطح «کلان (اقتصادی)» و «بخشی (صنعت)» ارائه می‌شود.

به قلم: دکتر سیدوفا مشکوة

چکیده

اجلاس سالانه مجمع جهانی اقتصاد در داووس، که از ۱۹ تا ۲۳ ژانویه ۲۰۲۶ برگزار شد، در شرایطی برگزار شد که اقتصاد جهانی با چالش‌های چندلایه ژئوپلیتیکی، فناوری و محیطی مواجه است. این گزارش با تحلیل محورهای اصلی این نشست، از جمله تسلط گفتمان هوش مصنوعی، تغییر نظم ژئوپلیتیک و تاب‌آوری اقتصادی، به ارزیابی عملکرد و چشمانداز اقتصاد جهانی می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهد اقتصاد جهانی از شوک‌های گذشته انعطاف نشان داده، اما شکاف‌های عمیق بین ملل، نابرابری فزاینده در دسترسی به فناوری، و بار سنگین بدهی‌ها، آینده رشد فراگیر را تهدید می‌کند. در این بستر، کشورهای درحال‌توسعه و اقتصادهای وابسته به منابع با مخاطرات بیشتری روبرو هستند.

به قلم : دکتر سید وفامشکوة

چکیده

توسعه راهبردی روابط هند با ایالات متحده و اسرائیل در سال‌های اخیر، موقعیت و منافع اقتصادی جمهوری اسلامی ایران در منطقه و جهان را تحت تأثیر مستقیم و غیرمستقیم قرار داده است. این تحلیل نشان می‌دهد که این روابط در حال ایجاد یک تغییر ژئواکونومیک در منطقه است که فرصت‌ها و تهدیدهای مهمی را برای اقتصاد ایران به همراه آورده است. علیرغم نزدیکی هند به بلوک غرب، این کشور به دلیل منافع ملی مستقل و مزیت‌های استراتژیک ایران، همچنان رابطه خود با تهران را به عنوان یک همکار مهم، به ویژه در زمینه ترانزیت انرژی و دسترسی به آسیای مرکزی حفظ کرده است. با این حال، همسویی هند با تحریم‌های بین‌المللی و اولویت‌دهی به روابط با غرب، برخی حوزه‌های همکاری اقتصادی دوجانبه را محدود کرده است.

به قلم: دکتر سیدوفا مشکوة

چکیده

تحولات غرب آسیا پس از رویدادهای اکتبر ۲۰۲۳ و تشدید تنش‌ها، فضایی چندقطبی و رقابتی ایجاد کرده که اقتصاد ایران را تحت تأثیرات عمیق و چندبعدی قرار داده است. این تحولات، فشارهای اقتصادی ناشی از تحریم‌ها را تشدید کرده و در عین حال، انگیزه‌هایی برای تطبیق استراتژیک و جستجوی مسیرهای جدید رشد ایجاد نموده است. این مقاله با بررسی ابعاد مختلف این تأثیرات، نشان می‌دهد که اقتصاد ایران در میانه میدانی پیچیده از تهدیدهای جدی و فرصت‌های تطبیقی قرار دارد.

به قلم:دکتر سیدوفا مشکوة

مقدمه

در اواسط بهمن‌ماه ۱۴۰۴ (فوریه ۲۰۲۶)، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، فرمان اجرایی‌ای را امضا کرد که بر اساس آن، نرخ تعرفه گمرکی اضافی ۲۵ درصدی بر تمامی کالاهای وارداتی از کشورهایی که با ایران تجارت می‌کنند، وضع می‌شود. این اقدام که با هدف افزایش فشار حداکثری بر ایران طراحی شده، نه تنها روابط تجاری مستقیم، بلکه مبادلات اقتصادی غیرمستقیم ایران با شرکای اصلی خود را نیز هدف قرار داده است. در این مقاله، با بررسی مکانیسم این تعرفه، تأثیرات آن بر بخش‌های مختلف اقتصاد ایران و واکنش‌های احتمالی تحلیل می‌شود.

به قلم: دکتر سید وفا مشکوة

چکیده

بازارهای ارز و طلا، به‌عنوان دو رکن اصلی اقتصادهای باز، همواره در کانون توجه سیاست‌گذاران و فعالان اقتصادی قرار دارند. این مقاله به بررسی تحلیلی اثرات نوسانات این دو بازار بر اقتصاد ایران و همچنین اقتصاد جهانی می‌پردازد. در بخش ایران، تأکید بر رابطه مستقیم نرخ ارز و قیمت طلا، تأثیرات تورمی، فشار بر تراز پرداختها و نقش طلا به‌عنوان پناهگاه امن است. در بخش جهانی، تأثیر نوسانات دلار آمریکا بر قیمت طلا، نقش طلا در دوران بی‌ثباتی ژئوپلیتیک و تأثیر این نوسانات بر رشد و تجارت بین‌الملل مورد تحلیل قرار می‌گیرد. در پایان، راهکارهایی برای مدیریت ریسک در هر دو عرصه ارائه می‌شود.

به قلم:دکتر سیدوفا مشکوة

صنعت سینما در ایران، فراتر از یک عرصه هنری محض، به‌دلیل ماهیت رسانه‌ای قدرتمند و ابعاد اقتصادی گسترده‌اش، همواره در کانون توجه تحلیل‌گران قرار داشته است. این صنعت در بافتی پیچیده عمل می‌کند که در آن سیاست‌های فرهنگی، تحولات اقتصادی کلان، ساختارهای حمایتی دولت و تقاضای بازار در هم تنیده شده‌اند. مقاله حاضر با رویکردی تحلیلی، به بررسی وضعیت کنونی این صنعت، تأثیرات متقابل آن بر اقتصاد و فرهنگ ایران، و چالش‌های پیش‌روی آن می‌پردازد.

به قلم : دکتر سید وفا مشکوة

چکیده

در پی چالش‌های ساختاری و رکود تورمی حاکم بر صنعت ساختمان ایران، هوش مصنوعی (AI) به عنوان یک فناوری تحول‌ساز، ظرفیت خارق‌العاده‌ای برای اقتصادی‌سازی این صنعت از طریق افزایش بهره‌وری، کاهش هزینه‌های چرخه عمر و ایجاد ارزش افزوده نوین دارد. این مقاله تحلیلی با بررسی کاربردهای هوش مصنوعی در مراحل طراحی، اجرا و بهره‌برداری ساختمان، نشان می‌دهد که چگونه این فناوری می‌تواند بهره‌وری و دقت را افزایش داده و از طریق مدیریت پیش‌بینی‌شده، اتلاف منابع و هزینه‌های عملیاتی را به شکل چشمگیری کاهش دهد. با این حال، پیاده‌سازی موفق این فناوری در ایران مستلزم عبور از چالش‌های زیرساختی مانند نبود بانک اطلاعاتی استاندارد، کمبود نیروی متخصص و سرمایه‌گذاری اولیه است. در نهایت، حرکت هوشمندانه به سمت ساختمان‌های هوشمند و داده‌محور نه تنها یک انتخاب، بلکه یک ضرورت راهبردی برای احیای اقتصادی، رقابت‌پذیری و پایداری صنعت ساختمان ایران محسوب می‌شود.

به قلم : دکتر سیدفا مشکوة

چکیده

صنعت ساختمان در ایران، علیرغم سهم حدود ۵ تا ۷ درصدی در تولید ناخالص داخلی و اشتغال‌زایی قابل توجه، در یک دور باطل از چالش‌های ساختاری داخلی و آسیب‌پذیری در برابر شوک‌های کلان اقتصادی گرفتار شده است. این مقاله با رویکردی تحلیلی نشان می‌دهد که ضعف رقابت‌پذیری بین‌المللی و وابستگی شدید به نوسانات قیمت ارز، تورم و سیاست‌گذاری ناپایدار، دو وجه اصلی بحران در این صنعت است. در شرایط فعلی، پیش‌بینی‌های نهادهای معتبر بین‌المللی حاکی از تداوم رکود تورمی، کاهش رشد اقتصادی و تشدید فشارهای ارزی است که فضای سرمایه‌گذاری در بخش ساختمان را تنگتر می‌کند. خروج از این وضعیت مستلزم اصلاحات نهادی عمیق در سطح خرد (صنعت) و کلان (اقتصاد کشور) است. در سناریوی خوشبینانه اصلاحات، این صنعت می‌تواند به موتور محرک رشد و اشتغال تبدیل شود، اما در غیاب اصلاحات، افق پیش‌رو تداوم رکود و حاشیه‌نشینی در اقتصاد منطقه خواهد بود

به قلم : دکترسیدوفا مشکوة

مقدمه

اقتصاد تاجیکستان در بیست سال گذشته (از اواسط دهه ۲۰۰۰ تاکنون)، مسیری پر فراز و نشیب را پیموده است. این کشور که پس از فروپاشی شوروی و یک جنگ داخلی ویرانگر، با زیرساخت‌های تخریب شده و فقر گسترده مواجه بود، توانسته است با سیاست‌های تثبیت اقتصاد کلان و جلب کمک‌های بین‌المللی، به دوره‌ای از رشد اقتصادی نسبتاً پایدار دست یابد. با این حال، اقتصاد تاجیکستان هنوز وابستگی شدیدی به چندین منبع درآمد آسیب‌پذیر دارد و با چالش‌های ساختاری عمیقی روبه‌روست. این مقاله تحلیلی، روندها، دستاوردها و تنگناهای اصلی اقتصاد این کشور در دو دهه اخیر را بررسی می‌کند.

به قلم دکتر سید وفا مشکوة

تورم بالا در ایران مشکلی ساختاری و چندعاملی است و راه‌حل آن نه یک اقدام واحد، بلکه یک مجموعه سیستماتیک از اقدامات هماهنگ است که باید چندین علت ریشه‌ای را به طور همزمان هدف قرار دهد و تعادل ظریفی بین آن‌ها برقرار کند.

در ادامه، دلایل اصلی و مسیرهای سیاستی مرتبط با هر کدام آورده شده‌است: